شاهچراغ شیراز، مکانی زیارتی است که بهدلیل معماری و آینه کاری های خیره کنندهاش یکی از برجسته ترین جاذبه های گردشگری و مذهبی شهر شیراز به شمار میآید. این بنا در دل خود آرامگاه حضرت احمدبنموسی، برادر امام رضا(ع) و جمعی از بزرگان را جای داده است و آن را به مکانی زیارتی و مسجدی با معماری شگفت انگیزش تبدیل کرده است.
در ادامه این مقاله از وب سایت اوکی بلیط همراه ما باشید تا با تاریخچه شاهچراغ شیراز ، علت نام گذاری آن و داستان جالب ساخت این بنا و جلوه های زیبای معماری اصیل ایرانیاش بیشتر آشنا شویم.
شاهچراغ کجاست؟
شاهچراغ در مرکز شهر شیراز در نزدیکی بازار وکیل واقع شده است. برای دسترسی به این مکان مقدس، میتوانید به میدان احمدی، خیابان ۹ دی و جنب خانه تاریخی منطقینژاد بروید. قرارگیری شاه چراغ در مرکز شهر، آن را به یکی از دسترسی پذیرترین جاذبههای گردشگری و زیارتی شیراز تبدیل کرده است که میتوان با استفاده از وسایل حمل و نقل عمومی یا حتی خودروی شخصی خود، بهراحتی به این مکان زیارتی رسید و از برکات آن بهرهمند شد.
شاهچراغ شیراز تا چه ساعتی باز است؟
شاهچراغ شیراز همه روزه از ساعت ۸ صبح تا ۱۰ شب میزبان بازدیدکنندگان عزیز است. البته باید این نکته هم درنظر داشت که بعضی از مناسبتها و شرایط خاص میتوانند در ساعت بازگشایی و تعطیلی این مکان زیارتی تاثیرگذار باشند.
شاهچراغ کیست؟مادرشاهچراغ کیست؟
شاهچراغ، نام مبارک حضرت احمدبنموسی(ع)، فرزند امام موسی کاظم(ع) و برادر بزرگتر امام رضا(ع) است. مادر ایشان ام احمد(ملقب به سیدالسادات) بودند که از بانوان باایمان و نجیب زمان خود بهشمار میرفتند . حضرت احمدبنموسی جایگاه معنوی ویژه ای نزد مسلمانان و شیعیان داشتند و یکی از افراد برجسته در زمان خود بودند . بعد از شهادت امام موسی کاظم(ع) حضرت احمدبنموسی به شیراز مهاجرت کردند و در آنجا به دستور مأمون توسط قتلغ خان به قتل رسیدند.
ایشان یکی از افراد نجیب و باعلم در زمان خود بودند که نقش مهمی در ترویج اسلام و هدایت شیعیان داشتند.
چرا شاهچراغ امام نشد؟
شاید این سوال برای شما هم پیش بیاید که چرا حضرت احمدبن موسی(ع) معروف به شاهچراغ امام نشدند و امامت به برادر کوچک تر ایشان (امام رضا) واگذارشد؟
جالب است بدانید در اسلام، امامت نه بر اساس سن و مقام خانوادگی، بلکه بر اساس فرمان خداوند و انتخاب امام پیشین تعیین میشود. بنابراین با اینکه حضرت شاهچراغ برادر بزرگتر امام رضا بودند و از علم و جایگاه معنوی بالایی برخوردار بودند به امامت منصوب نشدند، چون این مقام به دستور خداوند و توسط امام پیشین به امام رضا واگذار شده بود و موسی کاظم طبق فرمان الهی امامت را به فرزندشان علی بن موسی الرضا واگذارکردند.
حضرت شاهچراغ گرچه امام نبودند، اما به دلیل مقام والای معنوی و اخلاقی خود، در میان مسلمانان جایگاهی ویژه ای داشتند و آرامگاه ایشان در شیراز یکی از مهم ترین و مقدس ترین مکانهای زیارتی برای مسلمانان است و هرساله میزبان هزاران زائر است.
تاریخچه شاهچراغ شیراز
این آرامگاه تا قرن ۱۲میلادی وجود نداشت و حدود دو قرن پس از شهادت حضرت احمدبن موسی(ع)، به دستور امیردیلمی ساخته شد. در طول تاریخ، حرم شاهچراغ بارها بر اثر زلزله و دلایل دیگر تخریب شده است، اما دوباره مرمت و بازسازی شده است که مهمترین مرمت آن در دوران سلسله قاجار بوده است.
شاه اسماعیل صفوی در سال ۹۱۲ هجری قمری، شاه چراغ را بازسازی کرد اما حدود ۸۵سال بعد، زلزله ای رخ داد و این بنا آسیب فراوانی دید. بعد از آن نادرشاه افشار درسال ۱۱۴۲ هجری قمری بعد از پیروزی بر افغانها، این بنا را بازسازی کرد و قندیلی بزرگ از طلا و نقره به وزن ۷۲۰ مثقال را زیر گنبد آن آویزان کرد.
با این حال در زلزله ای دیگر، بنا دوباره آسیب دید و قندیل طلایی برای تأمین هزینه بازسازیها فروخته شد. با وجود همه ی این آسیبها، بنای شاهچراغ شیراز همچنان زیبایی خیره کننده خود را حفظ کرده و استوار است. امروزه این مکان مقدس به عنوان سومین مکان زیارتی بعد از حرم امام رضا(ع) و حضرت معصومه(ص) در ایران محسوب میشود و جایگاه ویژه ای در نزد مسلمانان دارد.
علت نامگذاری شاهچراغ
میتوان گفت در طول تاریخ، یکی از جذابترین داستانها مربوط به علت نامگذاری آرامگاه حضرت احمد بن موسی(ع) به «شاهچراغ» است که روایت آن یکی از بخشهای شنیدنی تاریخ شیراز است. در اطراف قبر حضرت احمد بن موسی خانههای گلی و قدیمی زیادی قرار داشت که یکی از آنها متعلق به پیرزنی مسن بود . هر جمعه پیرزن متوجه نور زیادی از دوردستها میشد؛ این اتفاق هر جمعه رقم میخورد و تا صبح شنبه ادامه داشت؛ پیرزن گمان میکرد این نور متعلق به یکی از اولیای الهی باشد.
این نور آنقدر توجه پیرزن را به خود جلب کرده بود که نزد امیر عضدوله دیلمی رفت و ماجرا را برای او بازگو کرد. امیر به پیرزن گفت جمعه این هفته به خانه پیرزن میرود تا خود نیز از وجود نور آگاه شود و آن را با چشمانش ببیند. امیر به خانه پیرزن رفت؛ آن شب پیرزن به محض دیدن نور فریاد زد «شاه چراغ» و پس از آن امیرهم نور را دید؛ او به سمت نوررفت و دستور حفاری آن مکان را داد.
پس از حفاری، قبر حضرت احمد بن موسی(ع) کشف شد و امیر دستور ساخت آرامگاهی باشکوه برای ایشان را صادر کرد. از همان روز، این آرامگاه به نام «شاهچراغ» شناخته شد؛ برگرفته از آن نامی که پیرزن به محض دیدن آن نور فریاد زده بود و جالب است بدانید که تاآن زمان هیچ کس نمی دانست که آنجا مقبره حضرت احمد بن موسی است و کسی از وجود آن مطلع نبود.
معماری شاهچراغ شیراز
حرم شاه چراغ به عنوان مهم ترین مکان مذهبی شیراز، معماری اصیل و باشکوهی دارد که دل هر بیننده ای را مجذوب خود میکند. این بنا دو در اصلی در قسمت شمالی و جنوبی حرم دارد. حیاط بزرگ حرم با حوض فوارهای ستارهای شکل در وسط آن که به رنگ آبی فیروزهای است و درختان سر به فلک کشیده در اطراف آن جذابیت و اصالت آن را دوچندان کرده اند.
دیواها و سقف آن با میلیونها قطعه کوچک آینه درخشان تزئین شده اند و آینهکاری آن یکی از شاهکارهای معماری ایرانی است. کف شاهچراغ با سنگ مرمر سبز روشن پوشیده و مزین شده است. شاه چراغ دو ضریح از جنس نقره دارد که هر اینچ آن با کاشیهای لعابدار و شیشههای درخشان پوشیده شده است. فضای معنوی و زیارتی شاهچراغ روح هر انسانی را تسخیر میکند. درآنجا حس و حالی عمیق و متفاوت را میتوان تجربه کرد.
چه کسانی در شاهچراغ شیراز دفن هستند؟
در آرامگاه شاهچراغ حضرت احمدبن موسی (ع) و برادر ایشان حضرت محمد بن موسی دفن شده اند و آن را به یک بنای زیارتی برای شیعیان مبدل ساخته اند. علاوه بر این بزرگواران مقبره افراد بزرگی مثل آیتالله شهید سید عبدالحسین دستغیب، حضرت آیتالله نجابت، بسمل شیرازی، داوری شیرازی، میرزا ابوالقاسم سکوت، فرهنگ شیرازی، سید ماجد بحرانی، صادق خان زند و جعفر خان زند،وقار شیرازی، حکیم شیرازی، وصال شیرازی، ابوالقاسم شیرزای، توحید شیرازی، عبدالوهاب یزدانی، میرزا حبیبالله شریفی، عسکر خان و همچنین حضرت آیت الله شیخ عبدالحسین حائری شیرازی در شاهچراغ قرار دارد.
آرامگاه شاه چراغ بدلیل وجود این بزرگواران ،یک مکان معنوی و زیارتی محسوب میشود که سالانه هزاران زائر برای بهره مندی از برکات این مکان مقدس به آنجا مراجعه میکنند.
چه روزی در تقویم روز شاهچراغ نامگذاری شده است؟
شورای فرهنگی استان فارس در سال ۱۳۸۶ تصمیم گرفت یک روز از تقویم را به عنوان بزرگداشت شاهچراغ نام گذاری کند، اما چون متاسفانه تاریخ دقیقی از روز میلاد حضرت شاه چراغ در دست نبود، آنها تصمیم گرفتند روزی بین تولد امام رضا(ع) و حضرت معصومه(ص) را به عنوان بزرگداشت ایشان نامگذاری کنند. در نهایت، روز ششم ذیقعده به عنوان روز بزرگداشت حضرت احمد بن موسی(ع) ثبت شد تا یاد و جایگاه معنوی ایشان در تقویم رسمی ایران گرامی داشته شود.
در این مقاله به داستان شگفت انگیز و جالب شاه چراغ پرداختیم و جلوههای زیبایی معماری آن را به تصویرکشیدیم. اگر قصد سفر به شیراز را دارید شاه چراغ یکی از دیدنی ترین بناهایی است که باید در برنامه سفرتان بگنجانید، مکانی که میتواند آرامش و معنویت را در وجوتان زنده کند. اگر به تاریخ و معماری ایرانی علاقه دارید، شاهچراغ شیراز را از دست ندهید و تجربه خود را با ما به اشتراک بگذارید.